⚠️ UYARI — Bu yazı kişisel ve ağır konular içeriyor. Bu tür içerik aramıyorsanız, drama çıkarmak istiyorsanız ya da teknik içerik bekliyorsanız — bu yazı size göre değil. İyi günler.
Herkese selam, nasılsınız? Umarım iyisinizdir — ama ben değilim. Bu kadar kişisel şeyler nadiren yazarım, yazdığımda da kısa tutarım. Topluluğun teknik odaklı olduğunu biliyorum ve buna göre davranmaya çalışıyorum. Ama artık içimde tutmakta zorlandığım şeyler var; belki biri okur, destek vermek ister, belki bir şeyler değişir. Bilmiyorum. Ama yazmam gerektiğini hissettim.
Projenin Ağırlığının Altında Ezilmek
NebiOS 10.2'yi yayınladıktan sonra yaklaşık iki hafta boyunca incelemeleri takip ettim. O iki haftanın sonunda bu projenin büyüklüğünün altında ezildiğimi hissettim.
"Sonu geliyor" diye düşündüğüm anlar oldu. Sadece NebiOS için değil. Tüm bunların içindeki yerimi sorgulamaya başladım — devam etmenin bir geliştirici olarak değil, bir insan olarak bana ne ifade ettiğini.
Bu hissi paylaşmak istemedim. Hiç istemiyorum. Ama biri 1-2/10 verdiğinde neden sadece "evet, geri bildiriminiz için teşekkürler" deyip sessiz kalayım? Arkasındaki emeği, koşulları, kişiyi tek bir düşünce bile harcamadan verilen puanlar var. Bunları duymak insanı yıpratıyor.
Topluluk Hakkında Bir Şeyler Söylemem Gerekiyor
Toplulukta her zaman biri çıkıp diyor ki: Wayfire yerine niri + noctalia kullan. KDE'ye geç. Arch tabanlı ol. Debian tabanlı ol...
Anlıyorum — herkesin tercihleri var. Ama bunlar 5-6 yıl önce verdiğim kararlarla doğrudan çelişiyor. İyi düşünülmüş kararlardı.
Compositor'dan başlayayım: NebiDE'nin Wayland sürümünü başlangıçta Hyprland ile yazmıştım. Bir süre sonra NebiDE'nin konseptine uymadığı ortaya çıktı ve Wayfire'a geçtim. 10.2'den sonra bir arkadaşın önerisiyle Niri'ye baktım. Niri iyi bir compositor olabilir ama NebiDE'nin mimarisine ve konseptine uymuyor — geçiş yapmak birçok bileşeni sıfırdan yeniden yazmayı gerektirirdi. Zaten Wayfire'ı fork etmiyorum; üstüne plugin yazıyorum ve Ubuntu'nun sağladığı Wayfire sürümüyle devam ediyorum. Bu, teknik nedenlerle NebiOS X'te değişmeyecek (daha yeni Wayfire'ı NebiOS X tabanına taşımayı denedim, bare-metal'da çok daha kötü stabiliteyle sonuçlandı), ama NebiOS 11 geliştirme sürecinde stabilite sorunları devam ederse Wayfire ekibiyle doğrudan iletişime geçmeyi planlıyorum.
Ubuntu tabanına gelince: bu seçimi Arch, FreeBSD, Debian ve Fedora'yı değerlendirdikten sonra yaptım. Evet, şişkinlik var — ama azaltılabilir. Ubuntu'nun sinir bozucu anları oldu — Firefox için snap önceliği, bubblewrap sorunları — ama bunları çözdükten sonra diğer tabanlarla kıyaslandığında daha az uğraştırıcı geliyor. NebiOS Arch tabanlı olsaydı, sürekli bleeding-edge rolling paketlere adapte olmam gerekirdi. Mesela bir Wayfire güncellemesi API'leri kırabilir, bu da NebiDE'nin plugin'lerini düzeltmeyi gerektirir. Bu benim için verimli bir yol değil.
KDE/GNOME konusunda: GNOME'a baktım. Eklentisiz az RAM kullanıyor ama eklentisiz istediğim gibi çalışmıyor; eklenti motoru JavaScript tabanlı. Mutter'in sınırlarıyla uğraşmak yerine bir compositor seçip kendi shell'imi yazmak daha mantıklı geldi. Evet, daha zorlu bir yol — ama kontrol bende. KDE'ye gelince: minimal değil ve CSD'ye hâlâ direniyor. Yıl 2026, GNOME ve macOS 2014'ten beri CSD kullanıyor, Windows 11 özellikle titlebar entegrasyonuyla bunu yapıyor. Gerçekleştirmek istediğim şey — telefon, tablet ve PC üçlüsünde çalışan adaptif bir arayüz — KDE ile mümkün değil. Plasma Mobile ile normal Plasma ayrı session'lar. Bunu istemiyorum.
Kısacası, topluluğun bir kısmı NebiOS'u sıradanlaştırmaya çalışıyor ve onlara tavsiyem bu düşten vazgeçmeleri. NebiOS another "Ubuntu customization" olmayacak, temalı KDE olmayacak. Bu benim karakterim ve bu projenin karakteri.
10.2 sonrasında yaşanan her şeyin — ve üstüne gelen dramanın — ardından sonun yaklaştığını hissetmeye başlamıştım. Sadece proje için değil, kendim için de. Neden olduğunu anlayacaksınız.
Finansal Gerçek
Bu konuda dürüst olmak istediğim bir finansal boyut da var.
OS'in kendisinden değil, NebiCloud ve merch gibi şeylerden gelir elde etmek istiyorum — ama önümde engel üstüne engel var. PayPal 2016'dan beri Türkiye'de kapalı. PayPal olmadan Stripe, Ko-fi veya Patreon üzerinden ödeme alamıyorum. (Göndermek mümkün — Gregor ve Chris'e Patreon üzerinden bağış yapabiliyorum — ama almak bambaşka bir mesele.) Yurt dışından halledeyim diyorum ama oturum izni olmadan bu tür hesaplar açmak neredeyse imkânsız.
İhtiyacım olan destek ile mevcut destek tam olarak örtüşmüyor — bu kadarını söyleyeyim. Merak ediyorsanız Discord'ta bulabilirsiniz beni.
NebiOS Neden Var?
Büyürken çoğu zaman PC kullanmak zorunda kaldım, Mac'e uzaktan bakmak zorunda kaldım. Ubuntu Unity'i öldürdükten sonra gerçekten ruhu olan bir şey kalmadı. Ben de NebiOS'u yaptım.
Defalarca oyun yapmayı denedim. Hiç olmadı. Oyun sadece kodlama işi değil — müzik, 3D modelleme, yazarlık, sanat yönetimi. Üstüne 2D ve pixel art'ı pek sevmeyen biri olarak — 25 saatin üzerinde oynadığım oyunların hepsi 3D — o tarzda bir oyun yapmak da istemezdim. Aklıma gelen ilk şeyi yaptım: yazılım. İşlevsel, vizyoner, karakterimi yansıtan bir şey.
NebiOS'u bir araç olarak görmüyorum. Bir sanat eseri olarak görüyorum. Bu yüzden "ne zaman para kazanacaksın" sorusu her seferinde boşa düşüyor — bunu tuval üzerine resim yapan ya da albüm kaydeden birine de sorabilirsiniz. NebiOS kısmen de olsa kendimi ifade etme biçimim. Biri bağlam olmadan 1-2/10 verdiğinde, bu geri bildirim olmaktan çıkıp kişisel bir şeye dönüşmeye başlıyor. Aradıkları şey ruhu olmayan bir Linux dağıtımıysa başka distrolara baksınlar. NebiOS'un bu kadar farklı olması benim karakterim sayesinde.
Neden Bir Aydır Commit Yok?
Tüm bunları yaşadıktan, 10.2'yi yayınladıktan sonra — NebiOS bir aydır tek bir commit almadı.
Burnout. Başka kelime yok.
Aklımda fikirler var. NebiOS 11 için planlar var. NebiDE gelişmeye devam edecek, Wayfire yamaları stabiliteyi artıracak, UX daha da iyileşecek. Bunlar olacak. Ama şu an tüm bunları tek başıma taşımak zorundayım ve bu ağır.
İyileşmek için biraz zamana ihtiyacım var, ama NebiOS terk edilmedi.
Sesimi çıkarmaya karar verdim. Belki biri yardım eder. Belki kimse etmez. Ama artık içimde tutamıyorum. Beni gerçekten desteklemek istiyorsanız Discord'ta konuşmaya açığım — ama koşulsuz destek istiyorum.
Drama arayan birine gelince: zaten bitik haldeyim, "geliştirici dengesiz" yorumlarına harcayacak tek bir watt'ım bile yok. Eleştiriye gelince — yapıcı geri bildirime her zaman açık oldum. Asıl beni yıkan, birinin geri bildirim sınırını aşıp kendi gündemini dayatmaya başlaması. İşte o yakıyor.
— Sarp M.